Zasady pisowni Ó wymiennego mogą być wyzwaniem dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Ale od czego mamy kreatywne zabawy i ćwiczenia na Ó wymienne? Dzięki nim dzieci łatwiej zapamiętują zasadę ortograficzną, a przy tym miło spędzają czas i dobrze się bawią – a to ułatwia zapamiętywanie!
Całe szczęście, że czas wkuwania na pamięć podczas nudnego siedzenia w ławce dawno minął. Kiedy aktywnie zaangażujesz dzieci w naukę i zaproponujesz im kreatywne ćwiczenia przypominające gry i zabawy, zasady Ó wymienne utrwali się „samo”!
Zanim zaczniesz:
Zerknij na artykuł: Ó wymienne – wprowadzamy zasadę i ją oswajamy. Znajdziesz wiele pomysłów i ćwiczeń. Czekają tam również darmowe karty do ortograficznego Piotrusia do pobrania!
Ćwiczenia na ó wymienne utrwalające zasadę pisowni
Aby zasada ortograficzna utrwaliła się dzieciom potrzebny jest szereg ćwiczeń. Te zorganizowane w przyjaznej, zabawowej formie najlepiej zapisują się w pamięci. Oto przykłady zadań, których realizacja pozwoli nam w łatwy i przyjemny sposób utrwalić wymianę wyrazów.
Proponowane niżej ćwiczenia i zabawy rozwijają: spostrzegawczość, koncentrację, umiejętność czytania, orientację przestrzenną, płynność mówienia, doskonalą umiejętność ortograficznego zapisu wyrazów.
Rada: Przystępując do ćwiczeń z „ó” wymiennym, warto powtarzać fragment piosenki, który omówiony został w artykule wyżej. Uczniom zawsze wymiana będzie kojarzyła się z rytmem tej piosenki.
Pionki na rozgrzewkę – najłatwiejsza zabawa z ó wymiennym
To najłatwiejsza forma ćwiczeń z Ó, w którą może grać cała klasa, a nauczyciel weryfikuje od razu wykonanie.
- Potrzebne będą: trzy małe kartki, na których uczeń zapisuje „ó na o”, „ó na a”, „ó na e” oraz pionek do gry.
- Zasady: Dziecko rozkłada kartki na ławce, następnie nauczyciel podaje wyraz, np. „mrówka”. Uczeń dokonuje w myślach wymiany i stawia pionek na karcie z napisem „ó na o”. Za prawidłowy wybór dziecko przyznaje sobie punkt.
- Wskazówka: musimy pamiętać, że największą trudność sprawiają dzieciom wymiany na „a” i „e” ze względu na mniejszą ilość tych słów. Uczniowie, którzy mają uboższy zasób słownictwa, problemem z szybkim wypowiadaniem myśli, czy wadą wymowy będą wolniej pracowali.
Zabawy z Ó z gotowymi z kartami pracy
Uwaga: Na końcu artykułu znajdziesz linki, z których możesz pobrać 5 załączników. Wydrukuj je, a następnie wykorzystaj do poniższych zabaw – to ćwiczenia utrwalające Ó na różne kreatywne sposoby!
Załącznik 1: Plansza z wyrazami – szukanie par wyrazów z Ó wymiennym
Znajdź parę
Potrzebujesz 2 żetonów dla ucznia, aby móc zorganizować jeden z 2 wariantów gry:
- Indywidualne odnajdowanie par – każdy uczeń w klasie ma przed sobą planszę i żetony. Nauczyciel wymienia wyraz, a uczeń odszukuje go i kładzie na nim żeton. Następnie szuka jego wymiany i również kładzie żeton. Uczeń otrzymuje jeden lub dwa punkty w zależności od liczby znalezionych wyrazów. Po wielokrotnym używaniu planszy można w ramach rywalizacji wprowadzić minutnik.
W wersji łatwej tej zabawy, po podaniu przez nauczyciela wyrazu, uczniowie wspólnie ustalają wymianę, a następnie odnajdują wyraz. - Gra w parach – zasada jak wyżej, ale tylko ten, kto pierwszy znajdzie wyraz lub jego wymianę, otrzymuje punkt.
Orientuj się!
Potrzebujemy: pionek i żeton.
Stawiamy pionek na pustym okienku planszy, jest to nasz start. Nauczyciel wskazuje kierunek przesunięcia pionka, na przykład trzy pola w górę, jedno w lewo, dwa w dół. Zadaniem dziecka jest postawić pionek na wskazanym wyrazie i znaleźć jego wymianę. Tam kładą żeton. Uczniowie za poprawnie wykonane zadanie otrzymują dwa punkty.
Wskazówka: Wskazane przez nauczyciela dziecko może opisać drogę do wyrazu, na którym stoi żeton, zaczynając od miejsc, w którym jest pionek. Jest to o wiele trudniejsze niż podążanie za wskazywanym przez nauczyciela kierunkiem.
Pary wygrywają
Należy podzielić klasę na grupy i rozciąć tyle plansz, ile jest grup. Zadaniem uczniów jest rzucić kostką 3 razy i wziąć tyle wyrazów, ile wypadło oczek. Wygrywa grupa, która miała najwięcej par wyrazów.
Wskazówka: Można też dopisywać wyrazy, które dzieci zapamiętały z wcześniejszych ćwiczeń i za to doliczyć grupie punkty.
Załącznik 2: Karta do uzupełnienia wyrazów z Ó wymiennym
Na karcie znajdują się wyrazy, w których została dokonana wymiana, na przykład „sokoły”. Zadaniem dziecka jest dopisać wyraz z „ó”, czyli „sokół”. Ta forma wymiany wyrazów okazuje się trudniejsza dla dziecka, dlatego warto to ćwiczenie przeprowadzić. Najpierw uczniowie samodzielnie wpisują wyrazy, a potem podczas sprawdzania dopisują te, których nie potrafili uzupełnić.
Załącznik 3: Zamiana liter w wyrazie i tworzenie nowego wyrazu
Ćwiczenie polega na tworzeniu nowego wyrazu na bazie podanego wyrazu poprzez zamianę liter. W wyrazie „swój” literę „s” należy zamienić na „t” i powstanie wyraz „twój”, następnie należy dokonać wymiany wyrazu „bo twoje”. Zadanie rozwija umiejętności językowe dzieci.
Załącznik 4: Karta do umieszczenia wyrazów we właściwej tabelce z wymianą
Na karcie znajdują się wyrazy, które należy wymienić i wpisać do właściwej tabelki.
Załącznik 5: Plansza z wyrazami Ó wymiennym
Upoluj wyraz!
Wyrazy z planszy należy rozciąć i ułożyć na stoliku. Uczniowie stają w parach z packą na muchy. 🙂 Nauczyciel podaje wyraz, dziecko uderza w niego packą i otrzymuje punkt. Uczeń z pary, który potrafi dokonać wymiany otrzymuje dodatkowy punkt.
Inna wersja zabawy: podanie przez nauczyciela zdania z dowolnym wyrazem ze stolika. Uczeń packą wskazuje wyraz, którego użył w zdaniu prowadzący.
Kalambury, zagadki
Uczeń losuje wyraz i ruchem próbuje zobrazować jego treść lub układa na jego temat zagadkę.
Pobierz darmowe karty pracy z ó wymiennym
Po kliknięciu na link pokażą się pdfy zapisane na dysku google, gotowe do druku:
- Załącznik nr 1 – plansza z wyrazami – szukanie par wyrazów z ó wymiennym
- Załącznik nr 2 – karta do uzupełnienia wyrazów z ó wymiennym
- Załącznik nr 3 – zamiana liter w wyrazie i tworzenie nowego wyrazu
- Załącznik nr 4 – wpisywanie wyrazów do tabeli zgodnie z wymianą na o, a, e
- Załącznik nr 5 – plansza z wyrazami ó wymiennym
