Zasada pisowni „ó” wymiennego jest chyba najłatwiejszą i najbardziej czytelną dla dzieci. Trzeba jednak zadbać o prawidłowe wprowadzenie tej reguły ortograficznej, a potem o regularne ćwiczenia utrwalające i przypominające, jak wygląda pisownia Ó. Wcale nie chodzi tu o dziesiątki drukowanych karty pracy, a o zabawy, które oswoją dzieci z zasadą.
Pisownia Ó – jak zacząć wprowadzenie „ó” wymiennego?
Od tej piosenki, a właściwie od jej fragmentu: „ó na o, ó na a, ó na e – to bardzo proste”.
Tekst piosenki mówi o zasadzie pisowni „ó”, pomijam jednak całą treść, skupiam się tylko na wskazanym fragmencie, aby nie mieszać zbyt wielu pojęć.
Uczniowie wybijają, wyklaskują rytm. Kiedy opanują tekst i melodię, przechodzę dalej.
Wyjaśnienie zasady pisowni Ó
Zapisuję wyrazy, zaznaczam wymieniane litery. Kiedy nastąpi wymiana na „o”, uczniowie wyklaskują rytm – 2 klaśnięcia i uderzenie o ławkę i równocześnie skandują słowa „ó na o”. Podobnie, kiedy wyrazy wymienią się na „a” czy „e”.
Bawimy się w ten sposób dłuższą chwilę, aby uczniowie opanowali rytm i zrozumieli zasadę.
Ćwiczenie interaktywne z Ó
Kolejnym krokiem są ćwiczenia, które w atrakcyjnej formie pomogą dzieciom opatrzeć się z wymienianymi wyrazami, rozwiną ich zasób słownictwa. Pamiętaj, że na portalu Wordwall znajduje się mnóstwo podobnych, bezpłatnych ćwiczeń. Wystarczy tylko wpisać hasło „wordwall ó wymienne”. Ja korzystam z tych ćwiczeń:
Karty ortograficzne Czarny Piotruś – do druku!
Czas na sporządzenie kart do gry. Do tego celu możesz wykorzystać naszego Ortograficznego Piotrusia do druku (kliknij aby pobrać). Uczniowie otrzymują szablony do wycięcia i sporządzenia ilustracji wyrazu. Proponuję wydrukować karty na bloku technicznym, a stworzymy trwałą grę, w którą dzieci mogą bawić się w domu i w szkole.
Dlaczego na kartach nie ma gotowych ilustracji? Aby uczniowie przez tworzenie ortogramu (formy graficznej wyrazu) łatwiej zapamiętywali pisownię. Rysowanie usprawnia proces zapamiętywania, ponieważ aktywizuje wiele obszarów w mózgu.
Zasady gry w nasze karty ortograficzne są takie same, jak zasady gry w Czarnego Piotrusia. Karta z napisem „różdżka” pełni rolę pechowej karty – kto z nią zostaje, ten przegrywa. („Czarnym Piotrusiem”, czyli kartą bez pary, jest karta z wyrazem „różdżka”, ponieważ jest to „ó” niewymienne).
Dlaczego wybrałam właśnie różdżkę?
Ponieważ ma ona magiczną moc i może zmienić w następnej rundzie przegraną w wygraną, a przede wszystkim jest to bardzo trudny wyraz do zapisu. Wielokrotne czytanie go, sprawi, że nasz mózg zapamięta jego pisownię.
Jeżeli nie planujesz wykorzystać tych kart w szkole, poleć je koniecznie rodzicom, do zabaw i ćwiczeń w domu. Moje doświadczenia z tą formą nauki ortografii wskazują na jej skuteczność i dużą atrakcyjność dla dzieci.
Można wykorzystać również gotowe karty do gry wydawnictwa Ortograffiti: karty OrtoBratki.
Inne propozycje zabaw z wykorzystaniem kart Ortograficznego Piotrusia
Zabawa z całą klasą
- Znajdź parę. Nauczyciel każdemu dziecku daje jedną kartę. Zadaniem uczniów jest jak najszybciej połączyć się w pary.
- Układanie zdań. Uczniowie z parą kart układają zdanie, w którym muszą się znaleźć wyrazy z kart. Na przykład dzieci mają karty „kółko, koło”, przykładowe zdanie to: Ola ma małe kółka przy rowerze, a mama wielkie koła.
- Kalambury, zagadki. Uczeń losuje kartę i ruchem próbuje zobrazować wyraz lub układa zagadkę.
Zabawy w grupach lub parach
- Gra w karty
Opiera się na zasadach gry w Piotrusia. Potasowane karty rozdawane są 4 uczestnikom. Następnie na stół wykłada się pary kart utworzone z otrzymanych kart. Przystępuje się do właściwej gry.
Gracz wyciąga jedną kartę z talii innego gracza. Jeśli karta pasuje do pary z którąś z posiadanych kart, wówczas wykłada tę parę na stół. W kolejnym ruchu następny gracz wyciąga kartę od kolejnego. Gra kończy się w momencie, gdy któryś z graczy pozostanie z kartą bez pary „Różdżka”.
To nie tylko forma spędzania wolnego czasu, ale także świetne ćwiczenie spostrzegawczości, logicznego myślenia, planowania, czy umiejętności interpersonalnych.
- Pacnij wyraz.
Karty rozłożone na stole, nauczyciel mówi wyraz – zadaniem dziecka jest znaleźć ten wyraz. Kto z grupy pacnie pierwszy, ten zdobywa punkt.
Inną wersją jest znalezienie wymiany wyrazu, który podaje nauczyciel. Nauczyciel mówi wyraz „wóz”, dzieci nie mogą wskazać tego wyrazu, tylko pacnąć kartę z napisem „wozy”.
- Memory.
Do gry w memory wystarczy tylko odrzucić kartę bez pary, czyli kartę z napisem „różdżka” i ułożyć karty obrazkami do dołu. Gracze po kolei odkrywają dwie dowolne karty i zapamiętują miejsca, w których leżą dane obrazki. Jeśli gracz odkryje kartę i będzie pamiętał, gdzie leży jej para, to po odkryciu, zabiera je i może wykonać jeszcze jedną próbę odkrycia kolejnej pary. Wygrywa gracz, który odkryje więcej par. To dobre ćwiczenie pamięci i koncentracji.
- Ile kart zapamiętasz?
Zadaniem ucznia jest zapamiętać, jak największą liczbę kart. Nauczyciel rozkłada przed uczniem pięć kart. Uczeń zapamiętuje ich kolejność. (Zapamiętywanie ułatwia wiązanie wyrazu z obrazem, tworzenie historyjki.) Następnie nauczyciel zakrywa karty. Uczeń w kolejności musi wymienić wyrazy. Po udanym wykonaniu za ostatnią kartę dokłada się następną. Wygrywa dziecko, które zapamiętało najwięcej wyrazów. Ta zabawa rozwija koncentrację i pamięć.
Pisownia Ó – kreatywna nauka z Ortograficznym Piotrusiem
Ortograficzny Piotruś to doskonały sposób na lekcje ortografii „inaczej”. Daje dzieciom wiele radości, ćwiczy percepcję, a przede wszystkim oswaja zasadę pisowni. Karty to również pomoc dydaktyczna, którą dzieci zabierają do domu, gdzie bawiąc się – uczą się ortografii.
Trening czyni mistrza! Sprawdź również zabawy, ćwiczenia oraz wiele kart pracy utrwalających pisownię wyrazów z „ó” wymiennym.
*
Tekst powstał przy współpracy z wczesnoszkolni.pl.
