Pierwszy tydzień szkoły to dla dzieci czas pełen emocji i nowych wyzwań. Warto wykorzystać go na zabawy, ćwiczenia i aktywności, które pomogą zintegrować klasę, rozbudzić ciekawość oraz łagodnie rozpocząć naukę po wakacjach. Zobacz inspiracje i pomysły na pierwszy tydzień w szkole i wykorzystaj je w swojej klasie!
Jak zorganizować pierwszy tydzień w szkole jako nauczyciel?
Pierwszy tydzień po wakacjach jest wyzwaniem dla nauczyciela, szczególnie początkującego. Każdy chciałby, aby ten czas był dla dziecka niezapomnianym przeżyciem, które zachęci je do powrotu do obowiązków szkolnych. W tym okresie napotykamy powtarzające się u uczniów klas I-III: brak koncentracji, nieprzestrzeganie zasad, płaczliwość, kłótliwość. Nad tym wszystkim jednak króluje ciekawość – emocja, która gna dziecko do przodu, zachęca do wysiłku. Sprawia, że uczniowie chcą się uczyć nowych rzeczy. Warto to wykorzystać!
Pomysły na pierwszy tydzień w szkole – o czym pamiętać na początku?
Pierwsze dni po wakacjach warto potraktować jako okazję do poznania zespołu klasowego, przypomnienia zasad i obserwowania dzieci w różnych sytuacjach. Nie wszystko musi od razu przypominać tradycyjną lekcję – zabawa może być równie dobrym sposobem na naukę, integrację i rozwijanie ważnych umiejętności.
Przygotowane poniżej kreatywne zabawy na pierwsze dni szkoły można dostosować do wieku i możliwości uczniów oraz wykorzystać nie tylko w pierwszym tygodniu szkoły, ale również w ciągu całego roku.
Cel pierwszego tygodnia: rozbudzić motywację do nauki oraz sprawić, aby klasa stała się jedną drużyną.
Co robić z dziećmi w pierwszym tygodniu szkoły? Zabawy integracyjne i oswajające ze szkołą.
1. Wspomnienia z wakacji na pikniku
Potrzeby: koce, śniadaniówki, picie, żetony, 1 kartka na podkładce (teczce) na grupę, ołówek
W razie niepogody, piknik przenosimy do sali lekcyjnej.
Zasady: Dzieci siadają w dowolnych grupach na kocu. Każda grupa otrzymuje 10 żetonów. Za nieprzestrzeganie zasad, na przykład przeszkadzanie podczas wypowiedzi innych, zabieramy jeden żeton. Za każdą poprawną odpowiedź grupy otrzymują po punkcie.
Podczas wspólnego pikniku dzieci opowiadają o wakacjach, ale nie o tym w jakim kraju były lub co kupiły, co widziały tylko odpowiadają na konkretne pytanie. Ustalamy zasady, odpowiedź ma być zwięzła.
- Co wydarzyło się najlepszego podczas wakacji?
- Co wydarzyło się dziwnego lub strasznego?
- Czego nauczyłeś/łaś się podczas wakacji?
Odpowiada każde dziecko z grupy, za swoją odpowiedź otrzymuje punkt.
Dodatkowa zabawa: Quiz, kto to przeżył?
Po zabawie we Wspomnienia z wakacji na pikniku możemy wykorzystać opowieści dzieci. Grupy w pierwszej kolejności wybierają pisarzy. Następnie nauczyciel podaje szczegóły z wcześniejszych wypowiedzi dzieci i pyta, kto o tym opowiadał? Grupy zapisują imię. Za prawidłową odpowiedź otrzymują punkt.
Na koniec pikniku podliczamy punkty, zwycięska grupa zostaje nagrodzona brawami.
2. Skarby z wakacji prezentowane inaczej
Uczniowie przynoszą 2 pamiątki z wakacji, których nie mogą wcześniej pokazać dzieciom. Zadaniem dziecka jest w formie zagadki opowiedzieć o tym, co przyniósł. Pozostali uczniowie odgadują. Uczniom, którzy mają trudności w formułowaniu wypowiedzi pomaga nauczyciel.
Alternatywna zabawa: Można również przykryć skarb kocem. Dziecko po dotyku będzie próbowało odgadnąć, co to jest.
Inną propozycją jest ułożenie wszystkich skarbów na stole i nauczyciel prosi o znalezienie skarbu, w którym ukryła się wskazana sylaba, głoska itp.
Inną formą może być zabawa w zapamiętywanie kolejności wymienianych pamiątek. Należy je wcześniej ułożyć na podłodze, a uczniowie siadają wokół w kręgu. Grę zaczyna nauczyciel mówiąc „na bezludną wyspę zabiorę muszelkę”, kolejne dziecko powtarza, to co powiedział nauczyciel i dodaje swój przedmiot – „na bezludną wyspę zabiorę muszelkę i bilet” i znowu mówi kolejne dziecko, dokładając wyraz. Ułożone skarby ułatwią dzieciom zapamiętywanie kolejności.
3. Poznajemy podręczniki
Uczniowie witają się z podręcznikami, przytulają je, kładą na głowie. Nauczyciel wygłasza dowolną mowę na powitanie książek, które pomogą dzieciom w drodze do sukcesu.
Szukanie ciekawej strony, to kolejna forma zapoznania się z książkami. Dzieci otwierają na stronie, która według nich jest bardzo ciekawa. Opowiadają, co im się w niej spodobało.
Trudna strona. Dzieci otwierają na dowolnej stronie podręcznik i nauczyciel komunikuje, że „tam, gdzie otworzyłeś zastanów się, co może sprawić ci trudność”. Zadaniem dzieci jest opowiedzieć, co może być kłopotliwe. Zaczyna nauczyciel, „otworzyłem na stronie z wiewiórką, chyba mogę mieć kłopot z zapamiętaniem, co lubi jeść wiewiórka i z pisownią tego wyrazu.” Podsumowując zadanie, nauczyciel mówi „strach ma wielkie oczy”. Wspólnie dochodzą do wniosku, że na wyrost boimy się rzeczy, które z czasem mogą okazać się dla nas łatwe.
4. Poszukiwania – praca w grupach z podręcznikami
Dzieci siedzą w grupach. Wszyscy członkowie grupy szukają odpowiedzi na pytanie w podręcznikach. Zadania należy dostosować do poziomu klasy.
Za prawidłowo wykonane polecenie grupa otrzymuje punkt. Grupa, która pierwsza wykona zadanie otrzymuje dodatkowy punkt.
Zadania:
- Znajdź w czytance obrazek, który przedstawia np. psa, zieloną torbę, kota na płocie itp.
- Znajdź w czytance wyraz szkoła, zdanie wykrzyknikowe, wielką literę D itp.
- Otwórz na stronie, na której są tylko dwa obrazki.
- Znajdź cyfrę 33.
- Znajdź, coś co świeci, a nie jest słońcem, wymyślanie zagadek dostosowanych do podręcznika.
5. Znam pojęcia – tytuł, autor, ilustrator.
Zadaniem dzieci jest, jak najszybciej położyć żeton, czy gumkę na wskazanym słowie, np. ilustrator i podnieść ręce do góry. To ćwiczenie nie jest punktowane, uczniowie utrwalają pojęcia i ćwiczą refleks. Można błędnie podawać wyrazy, np. influenser zamiast ilustrator, aktor zamiast autor, doskonalimy uważność.
6. Zabawy z podręcznikiem na współpracę.
Dzielimy klasę na dwie grupy. Dzieci ustawiają się w rzędzie z podręcznikiem. Na początku rzędu i na końcu stoi stolik. Na jednym stoliku leży 10 kredek.
Zadaniem dzieci jest przenieść kredki z pierwszego stolika na ostatni wykorzystując podręczniki. Pierwszy uczeń kładzie na książkę jedną kredkę i zsuwa ją na podręcznik kolegi i tak dalej. Ostatnie dziecko kładzie kredkę na stoliku. Zwycięska grupa otrzymuje punkt.
7. Tworzymy klasowy podręcznik
Uczniowie rysują, piszą na kartce formatu A5, czego chcieliby się nauczyć w tym roku szkolny. Każde dziecko opowiada o swoim rysunku. Następnie spinamy zszywaczem obrazki tworząc podręcznik, dodajemy tytuł zaproponowany przez dzieci, wpisujemy autora i ilustratora, zaznaczamy strony.
Porównujemy stworzony przez nas podręcznik ze szkolnymi. Ustalamy, czy brakuje treści, poleceń (i jakich) itp.
8. Otwieramy Szkołę dla Potworów
Kreatywną zabawą w pierwszym tygodniu jest wymyślanie szkoły dla innych stworzeń, na przykład potworów. Warto tu wskazać dzieciom, że każda szkoła musi mieć regulamin, który należy przestrzegać, aby każdy był szanowany.
Przebieg zabawy:
1.Nauczyciel zadaje dzieciom pytania: Kto widział potwora? Jak może wyglądać? Czy potwory chodzą do szkoły?
2. Uczniowie otrzymują kartki z bloku, które mocno gniotą, a następnie prostują.
3. Rysują kredkami, pisakami potwora, a następnie wycinają go.
5. Umieszczają i prezentują na tablicy lub dywanie swoje prace.
6. Wybrany uczeń opowiada o swoim potworze, a następnie wskazuje dziecko, mówiąc: „Mój potwór chce się zaprzyjaźnić z Twoim”. Wskazane dziecko opowiada o swoim potworze i wskazuje kolejne.
7. Zabawa ruchowa – Potwory idą do szkoły. Dzieci ruchem pokazują zachowania potworów, a następnie siadają.
7. Ustalenie regulaminu szkoły dla potworów.
9. Jestem dyrektorem szkoły
Burza mózgów, co można zmienić w szkole, do której chodzimy. Ustalanie, które pomysły są realne, a które nie są możliwe do realizacji.
Uzupełnienie zabawy: Wspólne tworzenie w grupach gry planszowej, w której należy wykorzystać treści związane ze szkołą. Nie tylko tworzenie integruje zespół, ale potem wspólna zabawa pozwala na nawiązywanie nowych relacji.
Ćwiczenia rozwijające mózg i nie tylko – jako zabawy na pierwszy dzień szkoły
Ćwiczenia, których nie może zabraknąć na rozpoczęcie szkoły oraz przez cały rok to ćwiczenia na koncentrację, bilateralne, czy spostrzegawczość oraz doskonalące motorykę. Oto kilka propozycji do wykorzystania:
Ćwiczenia oburącz
To nie tylko forma zabawy, to prawdziwy trening umysłu! Kiedy dziecko korzysta z obu rąk, aktywuje całą sieć połączeń między półkulami mózgu. Efektem jest lepsza koncentracja, rozwija się koordynacja, wzrasta kreatywności oraz doskonalą się umiejętności manualne.
Jak to zrobić? Przyklej taśmą malarską kartkę do stolika, aby się nie przesuwała (lub uczniowie mogą sobie nawzajem przytrzymywać kartki na zmianę). Wyjaśnij zasady – obie ręce rysują jednocześnie. Pokaż na tablicy formę wykonania tego zadania. Można kartkę podzielić na pół i dzieci rysują lustrzane wzory, figury, elementy przyrodnicze, szlaczki itp. Do wykorzystania są również gotowe szablony w internecie do rysowania oburącz.
Wspólny rysunek
Dzieci siedzą w grupach i wykonują obrazek do zaproponowanego tematu. Na hasło zmieniają miejsce zostawiając swoją pracę. Dalej na tym samym obrazku rysuje kolega, po czym znowu następuje zmiana. Należy wykonać tyle zmian, aby dzieci wróciły na swoje miejsca startowe.
Ten sam wzór, a każdy obrazek inny
Każdy uczeń otrzymuje kartkę, na której są narysowane na przykład oczy. Dziecko dorysowuje do nich to, co mu podpowiada wyobraźnia. Jest to wstęp do dyskusji „Każdy z nas jest inny”.
Naklejki w akcji
Na kartkę, w dowolny sposób wklejamy naklejki i tworzymy labirynty – dziecko w dowolny sposób obwodzi naklejki. Można też tworzyć dowolne polecenia, czerwone naklejki otocz czerwoną kredką, wokół małych naklejek narysuj kwadrat, wokół dużych koło, średnich trójkąt itp.
Ćwiczenia z wykorzystaniem elementów terapii ręki
Można stosować dowolne zestawy ćwiczeń, moim ulubionym są ćwiczenia paluszkowe – uczniowie naśladują ruchy dłoni wskazane przez nauczyciela, na przykład jedna ręka wskazuje kciuk do góry, druga w dół, jedna wskazuje cztery palce, druga dwa, naśladowanie padającego deszczu, zaciskanie pięści i nagłe puszczanie z wypychaniem do przodu itp. Tego typu ćwiczenia to nie tylko rozwój motoryki dłoni, ale również bardzo silna koncentracja oraz poprawa współpracy między prawą i lewą półkulą mózgu.
Zabawy muzyczne, rytmiczne
Z wykorzystaniem różnych nagrań, instrumentów wpływają doskonale na koncentrację, integrują zespół. Przykładowe ćwiczenie znajdziesz tutaj. Doskonale do zabawy nadaje się również zumba.
Szukasz jeszcze więcej zabaw na pierwszy tydzień w szkole? Sprawdź artykuł: Zabawy integracyjne – sposób na diagnozę umiejętności i predyspozycji uczniów.
Jak zintegrować klasę na początku roku? Teraz już masz gotowe pomysły!
Pierwszy tydzień to doskonały czas na oswojenie dzieci ze szkołą, ale również moment na cenne obserwacje klasy. Nauczyciel na podstawie zabaw integracyjnych może dowiedzieć się wielu informacji o dzieciach i zespole. Zabawy wskażą, które dziecko to lider, a które jest nieśmiałe, czy są w klasie dzieci z niskim poziomem umiejętności społecznych, a może niektórzy uczniowie potrafią pięknie się wypowiadać, a inni mają trudności z koordynacją ruchową itp. Te wnioski są bardzo cenne na dalszych etapach nauki, ponieważ nauczyciel może wspierać naturalne predyspozycje dzieci lub pracować nad ich słabszymi stronami.
Wyżej omówione przykłady to tylko inspiracja do wykorzystywania różnych nietypowych form pracy w pierwszym tygodniu. Przyczyni się to do łagodnego przejścia progu z wakacji do szkoły.
Tam, gdzie pojawia się humor, pozytywna energia jest miejsce na budowanie relacji, rozwijanie motywacji do pracy oraz rozwój różnych percepcji. Wykorzystaj to!
Podziel się swoimi pomysłami!
Jestem bardzie ciekawa, które pomysły wykorzystasz w klasie. A może stosujesz inne zabawy integracyjne dla klas I-III? Podziel się nimi w komentarzu – być może będą inspiracją dla innych nauczycieli. 🙂
